ايـــدز»

ايـــدز»

آخرين آمار سازمان بهداشت جهانی

         آخرین آمار سالانه سازمان بهداشت جهانی: دسامبر 2004 تعداد افرادی که با اچ آی وی یا همان ویروس ایدز در دنیا زندگی میکنند:39 میلیون و 400 هزارنفر است ( 37 میلیون و 200 هزارنفر افراد بالغ هستند که از این بین 17 میلیون و 600هزارنفر زن و 2میلیون و 200هزار کودکان کمتر از 15 سال میباشند)

پراکندگی افراد مبتلا در سراسر دنیا:

- در افریقای سیاه 25 میلیون و400هزارنفر (درسال 2004 مرگ ومیر 2میلیون و 300هزارنفربوده است)

- در آسیا 8 میلیون و 200 هزارنفر ( درسال 2004 مرگ ومیر 540 هزارنفربوده است)

- در آمریکای جنوبی 1 میلیون و 700 هزارنفر ( 95 هزار نفر در سال 2004 مرده اند)

- در آمریکای شمالی، اروپای غربی و اروپای مرکزی 1 میلیون و 600 هزار نفر ( میزان مرگ ومیر درسال 2004 بالغ بر 23 هزارنفر بوده است)

- در اروپای شرقی و آسیای مرکزی 1 میلیون و 400 هزار نفر ( 60 هزار نفر از آنان در سال 2004 جان سپرده اند)

- در افریقای شمالی و خاور میانه 540 هزار نفر ( در سال 2004 میزان مرگ و میر 28 هزار نفر بوده است)

- در آمریکای مرکزی 440 هزار نفر ( 36 هزار نفر در سال 2004 جان سپردند)

- در اقیانوسیه 37 هزار نفر ( در سال 2004 تعداد فوت شدگان 700 نفر بوده است) تعداد افرادی که در سال 2004 به ویروس ایدز آچ آی وی مبتلا شدند بالغ بر : 4 میلیون و 900 هزار نفر بوده است ( 4میلیون و 300 هزار نفر از آنان افراد بالغ بوده اند و 640 هزار نفر آنان کودکان کمتر از 15 سال بوده اند)

- در افریقای سیاه این رقم به 3 میلیون و 100 هزار نفر میرسیده است - در آسیا 1 میلیون و 200 هزار نفر به آن گرفتار شدند. - در امریکای جنوبی 240 هزار نفر مبتلا شده اند

- در اروپای شرقی و آسیای مرکزی 210 هزار نفر بوده اند.

- در افریقای شمالی و خاور میانه 92 هزار نفر آلوده شدند.

- در امریکای شمالی و اروپای غربی و اروپای مرکزی این تعداد به 64 هزار نفر میرسیده است.

- در امریکای مرکزی 53 هزار نفر بوده اند. - در اقیانوسیه 5 هزار نفر. تعداد افراد ی که در سال 2004 از ایدز جان سپرده اند 3 میلیون و 100 هزار نفر بوده است که 2 میلیون و 600 هزار نفر از آنها را افراد بالغ و 510 هزار نفر از آنها را کودکان زیر 15 سال تشکیل میداده اند.

         ارقام جدیدی که سازمان بهداشت جهانی در مورد ایدز انتشار داده است حکایت از آن دارد که تعداد زنان مبتلا به اچ آی وی در تمامی جهان بطرز چشمگیری افزایش یافته است . این افزایش در آسیای شرقی و اروپای شرقی و همچنین در آسیای مرکزی بیشتر به چشم میخورد. آمار گرفته شده در دوسال اخیر نشان میدهد که در آسیای شرقی این افزایش 56 درصد و در اروپای شرقی و آسیای مرکزی 48 در صد است.

        بنابه همین گزارش تعداد افرادی که با وی آی آچ زندگی میکنند به بالاترین حد خود رسیده است. تخمین زده میشود که تقریبا" 39میلیون و 400هزار نفر به آن مبتلا باشند در حالیکه در سال 2002 این رقم 36میلیون و 600 هزار نفر بود

     هر روزه میلیونها جوان به سن بلوغ رسیده و از لحاظ جنسی فعال میگردند در حالیکه به هیچ نوع مرکز پیشگیری دسترسی ندارند. در افریقا سه چهارم از جوانان بین 15 تا 24 سال مبتلا به اچ آی وی را دختران و زنان تشکیل میدهند. این زنان و دختران جوان اغلب به دلیل فقر و امید به زندگی بهتر مجبور به خود فروشی هستند و با مردان مسن تر ازخود ارتباط جنسی بدون پیشگیری انجام میدهد.

 

تاریخچه ایدز

      ویروس ایدز بسیار پیش از آنکه در قاره امریکا و اروپا مشاهده شود در قاره افریقا وجود داشته است. محققان انواعی از شامپانزه های مختص قاره افریقا را یافته اند که منبع سرشاری از ویروس ایدز به شمار میروند. حال

        اینکه چگونه این ویروس از طریق میمون به انسان منتقل داده شده است گمان میرود که استفاده از این حیوانات بعنوان یک منبع غذایی میتوانسته عامل اصلی انتقال بوده باشد زیرا خون یکی از عوامل اولیه انتقال ویروس ایدز به شمار میرود و شکار این میمونها همواره با خونریزی همراه بوده و گوشت آنها به صورت خام یا نیم پخته مصرف میشده است. دانشمندان بر این عقیده اند که در گذشته با وجود رایج بودن ویروس ایدز در افریقای مرکزی مردم آن نواحی در اثر ابتلا به آن از بین نمیرفتند زیرا این ویروس به آن درجه از کمال نرسیده بود تا بتواند سیستم دفاعی جسم انسان را نابود سازد، این توانایی مهلک با گذشت زمان در اثر جهش وراثتی یا همان موتاسیون حاصل شده است. درگذشته بیماری ایدز یک نوع بیماری محلی یا همان" آندمی" محسوب میشده اما بدلیل به وجود آمدن راههای ارتباطی و سهولت رفت و آمدها در دیگر نقاط جهان گسترده شده و امروزه مبدل به یک بیماری همه گیر یا " اپیدمی" گشته است.

      بیماری ایدز کشتار جدی خود را از سال 1981 در غرب آغاز نمود. کشف نهایی عامل اصلی این بیماری که نوعی ویروس است دو سال پس از آن یعنی در سال 1983 بوسیله یک تیم تحقیقاتی فرانسوی به سرکردگی پرفسور" لوک مونتانیه" در انستیتو پاستور فرانسه انجام گرفت. این تیم پزشکی با توافق محققی دیگر بنام رابرت گالو که همزمان در امریکا مشغول تحقیق بر روی پیدایش بیماری ناشناخته بود نام این ویروس را HIV گذاردند.

           امروزه بیماری ایدز چهارمین عامل مرگ و میر در جهان محسوب میشود. تا مدت مدیدی تصور بر آن بود که همجنس بازان بیش از دیگران در معرض ابتلای به این بیماری قراردارند اما بر اساس آماری که در سال 1998 داده شد 29 درصد از افراد مبتلا به ایدز را همجنس بازان ، 35 در صد را زوجهای عادی و 21 در صد از انها را افراد معتاد تشکیل میدهند، بقیه بیماران جزو افرادی هستند که یا از طریق خون آلوده مبتلا شده اند و یا کودکانی هستند که در حالت جنینی ویادر دوران شیرخوارگی از طریق مادر به آنها انتقال داده شده است.

            کلمه " ایدز" از اختصار چهار کلمه گرفته شده است که در کل به معنای مجموعه ای از علائم غیر طبیعی است که بطور ناگهانی در اثر کاهش یافتن قدرت دفاعی سلولهای ایمن سازنده ارگانیسم انسان پدید میایند.

 

چگونگی عملکرد ویروس ایدز

      جهت شناخت بهتر عملکرد ویروس ایدز ارجح آنست که شناختی مختصر در مورد ساختار و چگونگی عملکرد سلول داشته باشیم. موجودات زنده همچون گیاهان و حیوانات از سلولهایی با اشکال و اندازه های گوناگون تشکیل شده اند. هر سلول از چند قسمت تشکیل میشود که اصلی ترین آن اجزاء عبارتند از"غشاء" که سلول بوسیله آن با دیگر قسمتهای ارگانیسم مرتبط میشود، "سیتوپلاسم" که در درون آن هسته وجود دارد و دیگر اجزاء که هر کدام جهت عملکرد صحیح سلول لازم هستند. هسته یک سلول دارای رشته هایی است بنام DNA که اطلاعات ژنتیکی را در خود حفظ مینماید. DNA بوسیله تقسیم شدن به سلول این امکان را میدهد که به دو قسمت منقسم شده و مشابه خود را تولید کند. DNA تمامی اطلاعات لازمه را در مورد مواد شیمیایی که سلول برای تولید خود به آن نیاز دارد به آن منتقل می نماید. این انتقال اطلاعات از طریق DNA به هسته یک امر کاملا" حیاتی و اساسی برای هر نوع موجود زنده بشمار میرود.

    سلولها پروتئینی تولید میکنند که جهت تشکل و کا رکرد مناسب ارگانیسم مورد نیاز است. یکی از بزرگترین این پروتئینها همو گلوبین است که به خون رنگ قرمز میدهد و اکسیژن را به تمامی اندامها میرساند. یکی از کوچکترین پروتئینها انسولین است که نقش آن موازنه بخشیدن به مقدار گلوکز خون است. هر پروتئین متشکل از زنجیره های مولکولی است که عناصر اولیه هر موجود زنده را تشکیل میدهند،نام این زنجیره های مولکولی اسیدهای آمینه است،وجود اسیدهای آمینه برای ساخت پروتئینها لازم و حیاتی است.

     تمامی اطلاعاتی که زمینه تجمع اسیدهای آمینه را با ظرافت و دقت بالا فراهم می آورند در DNA وجود داشته و یک "ژن" نامیده میشود. هر ژن دستورات مورد نیاز را برای بوجود آمدن یک پروتئین خاص صادر میکند.

        بدین ترتیب DNA انسان دارای یک ژن قادر به برنامه ریزی ترکیبات هموگلوبینی است (یعنی تولید آن بوسیله زنجیره های اسید آمینه). بدین ترتیب هر ژن پیامی جهت تقسیم سلولی صادر میکند که پیام منتقل شده بوسیله یک ژن در وهله اول بر روی DNA ثبت میشود. ثبت پیام از مبدا یعنی ژن بر روی DNA بوسیله ترانسکریپتاز(محرر) که یک پروتئین کوچک است انجام میپذیرد. ثبت پیام بوسیله ترانسکریپتاز بر روی زنجیره ای بسیار ریز بنام RNA که اطلاعات را تا به ریبوزوم حمل میکند صورت میپذیرد، پس از انجام عملیات و اطلاعات منتقل شده بوسیله RNA ، ریبوزوم آغاز به ساخت ترکیب پروتئینی مورد لزوم مینماید. ریبوزومها در واقع دستگاههای محرکه ای هستند که الحاق مناسب اسیدهای آمینه که متشکلان هموگلوبینها و پروتئینها میباشند را میسر میسازند.

   با شرح این اطلاعات بسیار ساده شده میتوانیم به ساختمان ، ساختار و چگونگی عملکرد ویروسها بپردازیم، ویروسها عموما" دارای ساختار ساده ای هستند، آنقدر ساده که قادر به ادامه حیات در خارج از سلول نمیباشند. آنها بر خلاف باکتریها دارای دستگاههای لازم برای زنده ماندن دریک محیط عاری ازحیات را ندارند. ویروس مجموعه ای از جمعیت چندین ویریون است. این ویریونها هر کدام دارای ویژگیهای خاص خود بوده و شباهتی به یکدیگر ندارند. ویروسها یا دارای RNA ویا DNA هستنداما در هر صورت با رجوع به DNA خود قادر به تقسیم شدن و تولید نمی باشند.ویروسها در واقع انگلهای سلولی محسوب میشوند.

ویروس ایدز از دسته ویروسهایی است که دارای RNA بوده و دارای غشایی در اطراف خود میباشد. عملکرد این ویروس بدین ترتیب است که به محض ورود به سلول اطلاعات RNA ویروس بر روی DNA سلول ثبت میگردد (درحالت عادی این DNA است که بوسیله ترانسکریپتاز اطلاعات را به RNA منتقل کرده و ثبت مینماید) به همین دلیل و با وجود چنین عمل غیر طبیعی و معکوس نام ویروس HIV به رترو ویروس یا ویروس بازگرداننده مشهور شده است و آنزیمی که این عملیات رابرای ویروس میسر میسازد ترانسکریپتاز معکوس نام گرفته است. بدین ترتیب مولکول جدید DNA بوسیله RNA که متعلق به ویروس است کد گذاری شده و وارد سلول DNA آلوده میگردد ومبدل به یک ویروس غیرفعال میشود که برای تبدیل و تحولات بعدی باید مراحلی دیگر را طی کند، در این حالت به سلول آلوده پروویروس گفته میشود. از این پس رونویسی ژنها بطور معمول انجام میپذیرد، DNA آلوده با اطلاعات و کد جدید تحت انقیاد کامل قرار گرفته و برروی RNA منتقل میگردد و به پروتئینهای ویروس اجازه میدهد تا بوسیله ریبوزوم تقسیم گردند. پس از گذشت این مراحل مجموعه های ویریونی که همان ویروس است ساخته و پرداخته میگردند زیرا سلول خود را کاملا" تحت اختیار ویروس قرارداده و بر خلاف گذشته که به فعالیت جهت تولید سلول جدید میپرداخته به تولید و تقسیم ویروس میپردازد.

 

سیستم دفاعی

    اغلب بیماریهایی که بدان مبتلا میشویم ریشه عفونی دارند. برخی عاملین این بیماریها باکتریها، برخی ویروسها برخی دیگر قارچها ، میکروبها و یا انگلها هستند. در کل همه این مهاجمان به سلول حمله کرده و آنرا تضعیف میکنند و در انتها منجر به مرگ سلول میگردند، بدین ترتیب فرد مبتلا به بیماری میشود. اما منشا بیماری هر چه که باشد سیستم دفاعی ارگانیسم ما در مقابل آن بپا خاسته و به مقاومت و مقابله با مهاجم میپردازد. عموما" سیستم دفاعی از گلبولهای سفید تشکیل میشوند که در خون و سیستم لنفاوی ما در جریان هستند و از تقسیم سلولهای ریشه ای در مغز استخوان پدید میایند.

       سیستم دفاعی ارگانیسم انسان دارای ساختارهای گوناگون است واز پیچیدگی خاصی برخوردار است و دو ماموریت عمده را عهده دار میباشد: ماموریت اول آن دفاع طبیعی است و دومین ماموریتش دفاع ویژه است.

       دفاع طبیعی خصوصا" ماموریت نابودسازی سلولهای سرطانی را به عهده دارد. این عمل بوسیله لمفوسیتها و ماکروفاژها صورت میپذیرد. لمفوسیتها دارای انواع مختلفی هستند که ماموریتهای گوناگون دارند اما همیشه و هر جا که باشند به دفاع از جسم در مقابل عوامل بیماری زا میپردازند.در صورت عدم وجود لمفوسیتها ما سریعا" به سرطان مبتلا میشویم زیرا سلولهای سرطانی بی وقفه در جسم ما پدید میایند.

     دفاع ویژه دارای پیچیدگی عملکرد است. در این نوع دفاع هدف نه تنها از بین بردن مهاجم است بلکه مرحله به مرحله تمامی سیستم دفاعی ارگانیسم ما را جهت مقابله با مهاجم متشکل و آماده میسازد. صحنه مبارزه همیشه بدین ترتیب است که به محض ورود مهاجم به درون ارگانیسم که از طریق راههای تنفسی ،پوست و مخاطها صورت میگیرد سلولهای دفاعی و ماکروفاژها سریعا" ازخود عکس العمل نشان داده، به مهاجم یورش برده آنرا در خود احاطه و سپس هضم مینمایند. اما کار دفاع به این مرحله ختم نمیشود. در صورتیکه مهاجم یک ویروس باشد احتمالا" توانسته بدرون سلول نفوذ نموده و بدلیل خاصیت انگلی خود کار تکثیرش را آغاز کرده باشد، اما در هر صورت ماکروفاژها آنها را شناسایی کرده و در خود فرو میبرند. وقتی سلول بلعنده میکروارگانیسم(ماکروفاژ) یک مهاجم را احاطه کند در سطح مهاجم آنتی ژنهایی ترشح میگردند که در نتیجه به سطح ماکروفاژها نیز نفوذ مینمایند وهمین باعث میشود تا وجود یک جسم خارجی بوسیله دیگر سلولهای سیستم دفاعی شناسایی گردد.

       شناسایی ویروسهایی که به درون ماکروفاژها کشیده شده اند بوسیله گروه مشخصی از لمفوسیتها صورت میگیرد که بنام لمفوسیتهای کمکی یا T4 مشهورند. لمفوسیتT4 به محض شناسایی آنتی ژنهای جسم مهاجم فعال شده و به تقسیم خود میپردازد آنها مولکولهایی از خود صادر مینمایند که پیام رسانان اولیه بشمار میروند. این پیام رسانان به تمام ارگانیسم ارسال میشوند تا دیگر سلولهای دفاعی و کل ارگانیسم را ازوجود یک جسم مهاجم و خطر احتمالی انتشار آن آگاه ساخته و هشدار دهند. پیام دهندگان شیمیایی فرستاده بوسیله لمفوسیت T4 به نام سیتوکین مشهورند که انواع مختلفی دارند. در مورد ایدز از سیتوکینی که نام اینترلوکین2 دارد سخن به میان میاید. اینترلوکین 2 وظیفه آگاه ساختن لمفوسیتهای T8 را عهده دار هستند،بدین وسیله وقتی پیام به لمفوسیتهای قاتل یا T8رسید این نوع لمفوسیت مبدل به سلولهای قاتل گشته و وتمامی سلولهای تسخیر شده بوسیله ویروسها را نابود میسازند زیرا از این پس سلولهای آلوده نیز یک جسم خارجی و منشا تکثیر ویروس محسوب میشوند.

           سیستم دفاعی ما علاوه به این عکس العملهای سلولی شیوه ای دیگر را نیز جهت مبارزه در مقابل مهاجم پیش میگیرد که به آن عکس العمل یا پاسخگویی "هومورال" گفته میشود.بدین معنا که جسم بدون استفاده از کمکهای جانبی خارج از بدن(همچون داروها) آغاز به ترشحات هورمونی مینماید که به صورت یک سری عکس العملهای شیمیایی درونی ظاهرمیگردد. در این شیوه نیز لمفوسیتها وارد عمل میشوند بویژه لمفوسیتهای B. هنگامیکه لمفوسیتهای B پیام را از T4 دریافت مینایند خود را مبدل به یک دستگاه شیمیایی فعال نموده و از درون ویروس را خنثی مینمایند،بدین ترتیب عملکرد شوم مهاجم از بین میرود.

          بدین ترتیب دیدیم که سیستم دفاعی ما در سه مرحله پاکسازی را انجام میدهد: اول ،مهاجم بوسیله لمفوسیتهای قاتل و یا ماکروفاژها بلعیده شده و هضم میگردند، دوم، سلولهای آلوده به ویروس بوسیله سلولهای T8 نابود میگردند تا از انتشار ویروس جلوگیری شود، و بالاخره آنتی ژنهای مهاجم بوسیله آنتی کورهای مترشح ازلمفوسیتهای B خنثی گشته و در نتیجه مهاجم از بین میرود.

        درصورت موفقیت سیستم دفاعی مبارزه به پیروزی میانجامد و شخص مبتلا از بیماری رهایی می یابد. اما متاسفانه در مورد مهاجمی به نام HIV جریان متفاوت است.

 

تشخیص وجود ویروس ایدز از طریق آزمایش

           ویروسها نیز همانند میکروبها دارای یک کارت هویت هستند، نام این کارت هویت" آنتی کور "است. ویروسها نوعی ماده شیمیایی در سطح خود تولید میکنند که آنتی ژن نامیده میشود. آنتی ژنها انواع گوناگون داشته و برای هر سلول و هر ویروس آنتی ژن خاصی موجود است. هنگامیکه ویروس ایدز (HIV) در ارگانیسم فرد نفوذ مینماید از خود آنتی ژن ترشح میکند که ارگانیسم انسان با ساخت آنتی کور در مقابل آن از خود دفاع میکند. ارگانیسم هر فرد جهت تولید آنتی کور به زمان نیاز دارد زیرا از بدو ورود ویروس تا ترشح وسیع آنتی کور که قابل تشخیص باشد گاه از دو تا سه هفته طول میکشد در نتیجه آزمایشات ویژه جهت شناسایی ایدز در دو مرحله انجام میگیرد. اول مرحله ای است که پزشکان را در شمارش تعداد گلبولهای سفید آگاه مینماید و آزمایش دوم چند هفته پس از آن جهت یافتن آنتی کور صورت میپذیرد.

 

یورش و تسخیر سیستم دفاعی بوسیله HIV

       مسئله ای که در مورد ایدز با آن مواجه میشویم این است که HIV به سلولهای سیستم دفاعی ارگانیسم ما حمله میبرد یعنی به لمفوسیتهای T4 و ماکروفاژها و حتی برخی از سلولهای لوزتین و مغز را در انقیاد کامل خود قرار میدهد.

          سیستم دفاعی ارگانیسم انسان براساس داده های اطلاعاتی بکارمیافتند. درجسم ما این اطلاعات ازطریق مولکولهایی نقل و انتقال می یابند که بوسیله برخی از سلولها ساخته و منتشر میگردند و بوسیله برخی دیگر از سلولها دریافت میشوند.برخی یاخته های سلولی به ویژه T4 حاوی گیرنده هایی میباشند که ماموریت بکار گزاری مولکولهای حاوی اطلاعات داده شده را دارند. یکی از گیرنده های لمفوسیت T4 که علامت اختصاری CD4 بر آن گذارده شده قادر است یک پروتئین ویروس HIV بنام gp120 را به سلول دفاعی متصل نماید. وقتی ویروس ایدز از طریق CD4 بطور مستحکم به لمفوسیت T4 متصل میشود بوسیله پوسته اش که دارای پروتئین gp120 است تغییر شکل داده و با لمفوسیت ترکیب میگردد، دراین مرحله تنها کاری که برای ویروس ایدز باقی میماند وارد کردن جداره حفاظتی خود و نتیجتا" RNA خود به درون لمفوسیت است. از این طریق لمفوسیت آلوده میگردد و تمامی تجهیزات سلولی به نفع تکثیر ویروس عمل میکنند. علاوه بر لمفوسیتها که وظیفه دفاع را به عهده دارند ماکروفاژها (بلعنده های میکرو ارگانیسم) نیز دارا گیرنده های CD4 هستند و ویروس ایدز میتواند به آنها نفوذ نماید.

      گاه دیده میشود که اگر فقط یک لمفوسیت T4 بر روی ده هزار بوسیله ویروس ایدز یا همان HIV آلوده شود لمفوسیتهای دیگر با وجود سالم بودن پیش از موعد از بین میروند.این پدیده شگفت آور نوعی خودکشی دسته جمعی سلولهای دفاعی است که جهت جلوگیری از اشاعه ویروس به وقوع می پیوندد، اما در اثر همین عکس العمل سیستم دفاعی، جسم افراد مبتلا به ویروس ایدز اغلب با سرعت بسیار زیادی تضعیف میشود و آمادگی پذیرش هرگونه بیماری را دارد.

مراحل بیماری ایدز

     به محض آگاهی از وجود ویروس ایدز در جسم یک فرد ، پزشکان سیستم دفاعی او را تحت نظر میگیرند. هرقدر که سلولهای دفاعی فرد بیشتر باشند جسم قابلیت دفاعی بهتری را از خود نشان میدهد. تشخیص صحیح پزشکی در مورد موقعیت بیمار فقط از طریق شمارش لمفوسیتهای CD4 و تعداد آنتی ژنهای ویروس که در خون جاری شده است میسر میباشد.

فرد مبتلا به HIV چندین دوره را طی مینماید:

       اولین مرحله به محض ورود ویروس به ارگانیسم شخص آغاز میگردد و تانفوذ به درون سلولهای دفاعی و ترشح کافی آنتی کور بوسیله سیستم دفاعی کاملا" پنهان میماند. این دوره ممکن است تا چندین هفته کاملا" پنهان باقی بماند و حتی از طریق آزمایش قابل تشخیص نباشد. با این وجود دو یا شش هفته پس از آلودگی علائمی خاص در جسم فرد مبتلا پدید میاید که متاسفانه میتوان آنرا با بیماری ویروسی گریپ اشتباه گرفت. این نشانه های اولیه: تب، دردهای عضلانی و سردردهای شدید است و گاه نیز فرد مبتلا دچار خستگی مفرط میشود که این خستگی میتواند تا چندین روز ادامه یابد. نکته مبهم آنست که تمامی علائم اولیه پس از چند هفته ناپدید میشوند.

        مرحله دوم سروپوزیتیویته است که از طریق آزمایش (تست ایدز) چند هفته پس از ورود ویروس قابل تشخیص است. در این مرحله فرد مبتلا که کاملا" سالم به نظر میرسد ناقل HIV میباشد. گاه این دوره سالها ادامه میابد و گاه دوره آن کوتاه است و فقط به چندین ماه خلاصه میشود. نتیجتا" اساسی است که پزشک معالج و یا خانواده به محض آگاهی از بیماری شخص او را مطلع سازند تا نا آگاهانه از طریق رابطه جنسی و یا اهدای خون دیگران را آلوده نسازد. افراد سروپوزیتیو (ناقلین ویروس ایدز) هیچ اجباری و دلیلی جهت توقف فعالیتهای جسمی خود ندارند زیرا هیچ نوع فعالیت جسمی از قبیل کار و یا ورزش در تسریع بیماری تاثیری نمیگذارند.

     هر فرد سروپوزیتیو(ناقل HIV) به هر حال به مرحله بعدی یعنی بیماری ایدز خواهد رسید.

       مرحله سوم بیماری ایدزهنگامی است که تعداد سلولهای دفاعی به حدی کاهش می یابندکه ارگانیسم فرد مبتلا توانایی مبارزه با عوامل بیماری زا را از دست میدهد، از آن پس عفونتهای فرصت طلب رشد یافته که اغلب دردهایی شدید در ناحیه گلو، ریه و شکم پدید میآورند. در واقع در اثر فقدان سلولهای دفاعی عوامل بیماری زا فرصت یافته تا در جسم فردمبتلا رشد نموده و به تکثیر خود بپردازند. علائم آغازین این مرحله میتواند عفونت دهان، تب، کاهش وزن بدن، ضعف عمومی جسم و اسهال مزمن باشد و پس از آن انواع سرطانها نیز میتوانند رشد خود را آغاز نمایند. گاه فرد مبتلا با کوچکترین بیماری همچون سرماخوردگی جان خود را از دست میدهد. این مرحله نهایی بیماری ایدز است که خواه ناخواه فرد را بادردی جانکاه به کام مرگ میکشاند.

مراحل انتقال ايدز را به شرح زير نيز تقسيم كرده اند:

◄ مرحله اول عفونت حاد:

         در اغلب موارد در صورتی كه تعداد كافی ویروس ایدز وارد بدن فردی شود ، بعد از چند هفته علائمی نظیر تب ، گلودرد،بزرگی غدد لنفاوی، درد مفاصل و عضلات ، سر درد، ضعف و بی حالی، بی اشتهایی ، تهوع و استفراغ، كاهش وزن، اسهال و گاهی دانه های جلدی و یا تظاهرات عصبی ظاهر میگردد. این علائم اختصاصی نبوده و شباهت كاملی با نشانه های بسیاری ازبیماریهای دیگر دارد. چون خود بخود ظرف یك تا دو هفته بهبودی حاصل میگردد ، كمتر اتفاق می افتد كه بیماری دراین دوره تشخیص داده شود. بعلاوه از هنگام ورود ویروس ایدز تا مثبت شدن نتیجه آزمایشگاهی كه نشانگر آلودگی فرد است حدود 2 تا 12 هفته و گاهی تا16 ماه طول می كشد. در این فاصله زمانی ، فرد، آلوده بوده و ممكن است سایرین را آلوده كند.

 

◄ مرحله دوم بدون علامت:

           پس از بهبودی خود بخودی مرحله حاد، بیمار وارد مرحله بدون علامت می شود كه بر حسب نوع ویروس آلوده كننده از10تا 17 سال طول می كشد. در این مدت شخص آلوده هیچگونه علامتی از بیماری را بروز نمی دهد و به ظاهر كاملاً سالم است ولی برای دیگران آلوده كننده می باشد. این مرحله نزد كودكان كوتاهتر است و در این مرحله شخص دیگران را مبتلا می كند. در این دوره آزمایش خون مثبت است. كنترل انتشار ویروس در این مرحله مشكل می باشد.

 

◄ مرحله سوم بزرگی منتشر و پایدار غدد لنفاوی:

        دراین مرحله غدد لنفاوی به صورت بزرگ شده و به شكل قرینه و بدون درد در بیش از دو نقطه بدن بجز ناحیه كشاله ران ظاهر می شود حداقل 3ماه باقی می مانند.

 

◄ مرحله چهارم مرحله قبل از ایدز و حالات وابسته به ایدز:

       قبل از بروز علائم نهایی ایدز در بیمار ، عوارضی ظاهر می شود كه به آن علائم مربوط به ایدز می گویند و عبارتند از

• كاهش وزن بیشتر از10درصد وزن سابق

• اسهال به مدت بیشتر از یك ماه

• تب به مدت بیشتر از یك ماه

• عرق شبانه

• خستگی، بی حالی و ضعف

 

         این علائم را مقدمه استقرار كامل ایدز كه پایان طیف بیماری می باشد ، به حساب می آورند. در برخی موارد، بی قراری، بی اشتهایی، دل درد، سردرد وجود دارد و تغییرات عصبی منجر به از دست دادن حافظه و آسیب اعصاب محیطی می شود. این علائم معمولاً متناوب است ولی كاهش وزن در اكثر بیماران وجود دارد و پیشرونده هم می باشد. بسیاری از بیماران در این مرحله دچار ضایعات پوستی، مخاطی و ضایعات دائم و یا عود كننده دهنی و یا ناحیه تناسلی به علت ویروسهای مختلف می شوند.

 

◄ مرحله پنجم ایدز:

      ایدز به مرحله نهایی آلودگی ایدز گفته میشود. در این مرحله به علت كاهش شدید قدرت دفاعی بدن، شخص، مستعد ابتلا به بسیاری عفونتهای و سرطانها می شود كه علائم بسیار متنوعی دارند و درنهایت بیمار را از پای در می آورند.

ایدز بیماری منتقل شونده

        ایدز یک بیماری مسری نیست بلکه منتقل شونده است. بدین معنا که مانند بیماری زکام نیست تا از طریق هوا یا فشردن دست شخص بیمار به فرد دیگری سرایت داده شود. انتقال ویروس ایدز از طریق خون ، ترشحات آلات تناسلی(اسپرم مرد یا ترشحات زنانگی زن) صورت میگیرد. در نتیجه هیچگونه تماس عادی قادر به انتقال ویروس HIV نمیباشد و هیچ خطری افرادی را که در جوار شخص مبتلا به ویروس ایدز زندگی میکنند را تهدید نمیکند، میتوان آنها را لمس کرد ویا بوسید . باید بدانید که آنها بیش از هر زمان نیازمند همدلی، حمایت و عشق دیگران هستند تا بتوانند در مقابل این بیماری مهلک مقابله نمایند.

سه را انتقال ویروس ایدز HIV)) از این قرار است:

1- ابتلا به ویروس ایدز از طریق رابطه جنسی ( بوسیله اسپرم یا ترشحات زنانگی)

2- ابتلا به ویروس ایدز از طریق خون( ورود خون شخص آلوده به این ویروس به جسم شخص سالم از طریق سرنگهای آلوده ، تزریق خون و یا جراحات باز هر دو شخص)

3- ابتلا به ویروس ایدز از طریق مادر مبتلا به جنین از طریق بند ناف و یا کودک از راه تغذیه شیر مادر مبتلا.

«ويروس نقص ايمنى انسان» (HIV) چیست؟

        HIV  مخفف «ويروس نقص ايمنى انسان» است. این ویروس است که موجب ایجاد «سيندروم نقص ايمنى اكتسابى» یا ایدز (AIDS) در افراد می شود. HIV سیستم ایمنی انسان را صدمه می زند و افراد را در مقابل برخی عفونت ها بی دفاع می گذارد. صرف داشتن HIV در بدن به این معنا نیست که فرد مبتلا به ایدز است. ممکن است چندین سال طول بکشد قبل از اینکه این ویروس سیستم ایمنی بدن را آنقدر صدمه بزند که فرد احساس ناخوشی کند. تا آن زمان چنین فردی می تواند سالم باشد و این ویروس را برای سالهای زیادی با خود حمل کند بدون آنکه به بیماری ایدز مبتلاء شود.

«سيندروم نقص ايمنى اكتسابى» (AIDS) چیست؟

AIDS        مخفف «سيندروم نقص ايمنى اكتسابى» است. ایدز یک مجموعه از عفونت ها و سرطان های نادر است که در افرادی که HIV دارند پدید می آید. اگر فردی که HIV دارد یکی از این امراض ویژه را بگیرد در آنصورت آن فرد به ایدز مبتلا شده است. بسیاری از موجوداتی که این بیماری ها را موجب می شوند کاملا رایج هستند و خطری متوجه فردی که سیستم ایمنی او سالم است نمی باشند. ولی در افرادی که سیستم ایمنی بدن شان صدمه دیده است این موجودات می توانند باعث امراض بسیار وخیم و مرگ شوند.

چگونه به فردی HIV سرایت می کند؟

چهار طریق اصلی که این ویروس به فردی منتقل می شوند به این قرارند:

- داشتن رابطه جنسی از طریق واژن و یا مقعد بدون استفاده از کاپوت باکسی که این ویروس را حمل می کند

- استفاده مشترک از وسایل برای تزریق مواد مخدره و آلوده به خون حاوی این ویروس هستند

- از طریق زنی که این ویروس را دارد و آن را به نوزاد خود طی دوره حاملگی و یا بعد از تولد از طریق شیر دادن سرایت می دهد

- از طریق تزریق و یا انتقال خون کسی که این ویروس را دارد

این ویروس از طریق تماس های اجتماعی مانند موارد زیر به شما سرایت نمی کند:

- بوسیدن دوستانه، لمس کردن، بغل کردن و یا دست دادن

-شنا کردن در یک استخر مشترک، و یا استفاده مشترک از توالت، وسایل آشپزی و قاشق و چنگال و یا خوردن غذایی که توسط کسی که این ویروس را حمل میکند تهیه شده است

- سرفه، عطسه، اشک و یا نیش حشرات و حیوانات

درباره رابطه جنسی چه؟

       ویروس HIV و امراض مقاربتی دیگر ممکن است به شما سرایت کند اگر که با فردی که این امراض را دارد بدون استفاده کاپوت از طریق واژن و یا مقعد رابطه جنسی داشته باشید. اگر شما با چنین فردی رابطه جنسی داشته باشید استفاده از کاپوت یک روش موثر ممانعت از انتقال آن به شما است. کاپوت همینطور جلوی انتقال سایر امراض مقاربتی و حاملگی ناخواسته را هم می گیرد.

درباره مواد مخدر چه؟

             ویروس HIV و سایر ویروس هایی که از طریق خون سرایت می کنند مانند هپاتیس  C به شما سرایت می کنند اگر برای تزریق مواد مخدر سوزن و سورنگ تان را با دیگران شریک شوید. اگر که مواد مخدر به خود تزریق کنید هر بار از یک سوزن و یا سورنگ جدید استفاده کنید و آنها را با کسی شریک نشوید.

درباره بچه دار شدن چه؟

     اگر شما حامله هستید و ویروس HIV را حمل می کنید در آنصورت مراقبت مناسب در قبل، در طی و بعد از حاملگی می تواند باعث شود که خطر سرایت این ویروس به نوزادتان از ۲۰ درصد به حدود یک درصد تقلیل یابد. برای پایین آوردن خطر انتقال این ویروس شما می توانید این کارها را بکنید:

- طی دوره حاملگی با استفاده از داروهای ضد HIV درمان شوید

- برای وضع حمل از سزارین استفاده کنید

- نوزادتان را با شیشه شیر بدهید زیرا تخمین زده می شود که ۱۰ درصد احتمال دارد که این ویروس توسط شیردادن از سینه به نوزاد منتقل شود.

درباره خون دادن و گرفتن چه؟

     اهدای خون در بریتانیا امن است. همه وسایل استرلیزه هستند و برای یکبار استفاده می شوند. همه محصولاتی که از خون تهیه می شوند، و همه اندام و بافت هایی که برای پیوند استفاده می شوند از نظر حمل پادتن HIV کنترل می شوند. محصولاتی که از خون تهیه می شوند همینطور در معرض حرارت قرار می گیرند تا این ویروس از بین برود. از اینرو خطر سرایت ویروس HIV از طریق انتقال خون در بریتانیا بسیار کم است.

آزمایش HIV چیست؟

HIV            معمولا از طریق آزمایش خون تشخیص داده می شود که به آن آزمایش پادتن HIV و یا آزمایش HIV می گویند. وقتی به فردی این ویروس سرایت کند بین دو تا سه ماه طول می کشد قبل از اینکه سیستم ایمنی بدن او به اندازه کافی پادتن تولید کرده باشد که بتوان میزان آن را در آزمایش تشخیص داد. به این زمان «دوره پنجره» (window period) یا «تغییر سروم» (seroconversion) می گویند.

      اگر در نتیجه این آزمایش پادتن HIV پیدا شود در آنصورت می گویند که نتیجه آزمایش مثبت است. این به این معناست که آن فرد HIV-مثبت است. اگر در نتیجه آزمایش پادتن HIV تشخیص داده نشود در آنصورت به نتیجه آزمایش منفی می گویند. این به این معناست که فرد HIV-منفی است مشروط به اینکه این آزمایش پس از پایان زمان سه ماهه «دوره پنجره» صورت گیرد. اگر شما در این فکر هستید که آزمایش HIV داشته باشید در آنصورت با خط تلفنی اطلاعات جنسی به شماره ۰۸۰۰۵۶۷۱۲۳ تماس بگیرد و آنها به شما خواهند گفت که برای این آزمایش چه باید بکنید و بهترین محل برای انجام آن کجاست.

آیا HIV قابل علاج است؟

     درمان ضد HIV استفاده از داروهایی است که خود HIV را مورد تعرض قرار می دهند. این داروها بر نحوه تکثیر این ویروس در درون سلول انسان تاثیر می گذارند ولی نمی توانند آن را کاملا از بین ببرند.

   داروهای ضد HIV معمولا بصورت یک مجموعه از سه یا بیش از سه دارو تجویز می شوند. به این نحوه درمان، تراپی ترکیبی و یا «تراپی بسیار فعال ضد رتروویرال» (Highly Active Antiretroviral Therapy - HAART) می گویند. از زمانی که این نوع درمان در سال ۱۹۹۶ معمول شد یکی از موثرترین روشهای کنترل HIV و شروع بیماری ایدز در افراد زیادی، والبته نه همه افراد، بوده است.

      این درمان ها به افراد زیادی کمک کرده اند ولی در عین حال عوارض جانبی هم داشتند که د رمواردی بسیار جدی بوده اند. این باعث شده که کاربست درمان دشوار باشد و روال های پیچده ای را افراد باید رعایت کنند. دشواری در قورت دادن قرص های این درمان باعث می شود که درمان ناموفق از آب درآید. همینطور هر چه زمان این درمان ها طولانی تر شود امکان ناموفق شدن آنها بیشتر می شود.

       ناموفق شدن این درمان ها زمانی است که HIV نسبت به داروهایی که استفاده می شوند مقاوم شده باشد. وقتی یک ترکیب از این داروها در درمان بیماری ناموفق می شوند از ترکیب دیگری از آنها استفاده می شود ولی هر چه دفعاتی که این درمانها ناموفق از آب در می آیند بیشتر شود به همان اندازه یافتن ترکیبی که بتواند موثر باشد دشوارتر می شود.

آیا داروهایی برای جلوگیری از سرایت HIV وجود دارند؟

      در شرایط کنونی هیچ واکسنی برای جلوگیری از سرایت HIV وجود ندارد و هیچ درمان کاملی هم برای ایدز پیدا نشده است. واکسن هایی که بطور آزمایشی استفاده می شوند در دست تحقیق هستند ولی هنوز نشانی از اینکه یک واکسن موثر در آینده در دسترس باشد وجود ندارد.

برگرفته شده از سايت www.Emdadgar.com