رنگين‌كمان‌، همان‌گونه‌ كه‌ از نامش‌ پيداست‌، كماني‌ متشكل‌ از چند رنگ‌ است‌. اگر هنگام‌ بارش‌ باران‌، خورشيد در آسمان‌ ظاهر شود، رنگين‌كمان‌ به‌ وجود مي‌آيد. نور خورشيد، كه‌ ما آن‌ را معمولاً سفيد مي‌بينيم‌، تركيبي‌ از هفت‌ رنگ‌ مختلف‌ است‌. اين‌ هفت‌ رنگ‌ عبارت‌اند از: بنفش‌، نيلي‌، آبي‌، سبز، زرد، نارنجي‌ و قرمز. به‌ اين‌ ترتيب‌ اگر نور خورشيد تجزيه‌ شود، نواري‌ متشكل‌ از هفت‌ رنگ‌ پديدار مي‌شود كه‌ به‌ آن‌ «طيف‌» مي‌گويند.

     رنگين‌كمان‌ معمولاً بعد از بارش‌ باران‌، يعني‌ زماني‌ كه‌ هوا پر از قطرات‌ ريز آب‌ است‌، ظاهر مي‌شود. در واقع‌ هركدام‌ از اين‌ قطرات‌ مانند يك‌ منشور كوچك‌ عمل‌ مي‌كنند. نور خورشيد پس‌ از عبور از ميان‌ قطرات‌ باران‌ مي‌شكند و به‌ هفت‌ رنگ‌ تشكيل‌دهنده‌ خود تجزيه‌ مي‌شود. هر جزء تشكيل‌دهنده‌ نور خورشيد با زاويه‌ شكست‌ مخصوص‌ به‌ خود مي‌شكند؛ به‌ همين‌ دليل‌ ما آنها را به‌ هفت‌ رنگ‌ مختلف‌ مي‌بينيم‌.

     معمولاً يك‌ رنگين‌كمان‌ كامل‌ دو كمان‌ اصلي‌ و ثانويه‌ دارد. كمان‌ اصلي‌ پررنگ‌تر و درخشانتر از كمان‌ ثانويه‌ است‌. در رنگين‌كمان‌ اصلي‌ ترتيب‌ قرار گرفتن‌ رنگها از بالا به‌ پايين‌ عبارت‌ است‌ از: قرمز، نارنجي‌، زرد، سبز، آبي‌، نيلي‌ و بنفش‌. ترتيب‌ قرار گرفتن‌ رنگها در كمان‌ ثانويه‌ عكس‌ كمان‌ اصلي‌ است‌؛ يعني‌ بنفش‌ بالاترين‌ و قرمز پايين‌ترين‌ رنگ‌ است‌. كمان‌ ثانويه‌ بالاي‌ كمان‌ اصلي‌ شكل‌ مي‌گيرد. در واقع‌ اين‌ كمان‌ در اثر شكسته‌ شدن‌ مجدّد پرتوهاي‌ نور به‌ وجود مي‌آيد.

منبع:

چرا، چطور، چگونه؟ (جلد 1)
سونيتا گوپتا، نينا آگراوال
پريسا همايون روز، پريچهر همايون روز